JavaScript is required for our tabnav to work properly.
Skip to main navigation Skip to main content Skip to page footer

PROZA I MALARSTWO Z BYTOMIEM W TLE


Autor: Ryszard Kłak Z życia UTW Bytom

Wykład otwarty dr Anny Meiser

W piątek, 6 marca, Bytomski Uniwersytet Trzeciego Wieku zaprosił swoich słuchaczy i mieszkańców miasta, do budynku Urzędu Miejskiego przy ul. Parkowej, na drugi w tym roku akademickim wykład otwarty. Wykład przedstawiła dr Anna Meiser, a jego tematem były „Proza i malarstwo z Bytomiem w tle”. Dr Anna Meiser jest literaturoznawczynią, autorką książek i artykułów o literaturze, kulturze, a także o metodach nauczania języka polskiego (na co dzień uczy języka polskiego i historii w jednej z bytomskich szkół). Swój wykład rozpoczęła od przedstawienia nazwisk poetów piszących w Bytomiu i o Bytomiu oraz wymienienia nazwisk historyków – autorów prac historycznych o Bytomiu – z profesorem Janem Drabiną na czele. 

W rozwinięciu osoby, które zasiadły w ławach sali sesyjnej, wysłuchały obszernego przeglądu współczesnej prozy z Bytomiem w tle. Według dr Meiser miasto najczęściej prezentowane jest jako miejsce wspomnień autora/autorki książki (dzieciństwo, blaski i cienie zwyczajnego życia, trudy repatriacji) oraz jako miejsce wydarzeń w powieściach kryminalnych. W grupie pierwszej znalazły się: „Walka z wiatrakami” Jadwigi Dabulewicz–Rutkowska (2001), „Ścieżkami życia” Marii Szlosman–Frydrych (2010, „Ścieżka nad drogami. Fraktale” Bohdana Urbankowskiego (2013), „Czarne miasto” Marty Knopik (2020); „Rojber z Rozbarku” Leona Wostala (2023). W drugiej: „Pionek” Małgorzaty i Michała Kuźmińskich (2019), „Parafil” Bartka Rojnego (2021), „Szafarz” Grzegorza Brudnika (2024), „Morderstwa nad Bałtykiem, Wampir z Bytomia” Jane Aagaard (2024) i „Rok dziewięciu komet” Dariusza Pietruchy (2025). Do listy przedstawionej przez dr Meiser, jeden z obecnych na wykładzie słuchaczy dodał jeszcze dwie powieści sensacyjne Macieja  iemibiedy: „Kołysankę” i „Katharsis” (obydwie z roku 2022).

Na liście bytomianów jest też współczesna powieść obyczajowa „Glow up” Angeli Węcki (2021) i cztery powieści Marii Kocot „Lokator” (2021), „Kolaborantka” (2022), „Narzeczona z Beuthen” (2024) oraz „Maska” 2025, których akcja rozgrywa się w przededniu i w czasie II wojny światowej i dotyczy trudnych, a niekiedy tragicznych losów bohaterów w trudnych czasach pogardy.

Osobną grupę około bytomskiej twórczości z Bytomiem w tle stanowią „Ballada o śpiącym lwie” Agaty Litoś–Kostrzewy (2021) i „Aglo” Zbigniewa Rokity (2025). Obydwie powstały w modnym ostatnio w polskiej literaturze nurcie tematów śląskich. W pierwszej autorka, opisując Bytom, od średniowiecza do czasów współczesnych, zastanawia się co by było, gdyby podejmowane w przeszłości decyzje dotyczące miasta były inne, w drugiej Zbigniew Rokita jadąc przez Śląsk tramwajem linii 7 kończy swoją podróż w Bytomiu. 

Krótszą część wykładu stanowiło omówienie Bytomia w malarstwie. Jak dr Meiser sama się zastrzegła, dotarcie do wszystkich dzieł jest zadaniem bardzo trudnym, a może wręcz niewykonalnym i stanowić może wyzwanie dla przyszłych badaczy. Najstarszym odszukanym przez nią dziełem jest obraz Paula Andorffa (1849–1920) „Rynek w Bytomiu” (Markt in Beuthen O/S) przedstawiający targowisko (dzisiejszy Plac Grunwaldzki) w Bytomiu w drugiej połowie XIXw. W roku 2024 Magdalena Tomal–Wichrowska i Katarzyna Sokołowska wzorując się na tym obrazie ułożyły mozaikę „Okno w historię”, którą obejrzeć można pomiędzy budynkami nr 7 i 8 Placu Grunwaldzkiego. Innymi przedstawionymi na wykładzie pracami były: „Odgruzowywanie Bytomia” Bolesława Stawińskiego (1945), dwa obrazy artystów, którzy po II wojnie przybyli do Bytomia, grafika Tadeusza Sadowskiego z lat sześćdziesiątych XX-ego wieku, dwa obrazy z pleneru w Bytomiu z 1974 r., współczesny obraz Marka Szczepanika z tramwajem linii 38 oraz wybór kilku prac wykonanych techniką akwareli, m.in. Andrzeja Karpińskiego i Magdaleny Śliwińskiej.

Na kolejny wykład otwarty Bytomski Uniwersytet Trzeciego Wieku zaprasza w przedostatnim tygodniu kwietnia.