Gdzie mieszka hejt? Relacja z wykładu Pani Simony Pietrzak
W miniony piątek, 24 kwietnia 2026 roku, Sala Plenarna Urzędu Miejskiego w Bytomiu wypełniła się słuchaczami naszego UTW. Zanim zgłębiliśmy tajemnice „śląskiej klątwy”, pochyliliśmy się nad tematem niezwykle ważnym w dzisiejszych czasach – naturą hejtu i agresji w komunikacji. Wykład poprowadziła Pani Simona Pietrzak.
Hejt to nie tylko Internet
Pani Simona odczarowała popularne przekonanie, że hejt to domena wyłącznie anonimowych internautów. Dowiedzieliśmy się, że hejt pojawia się wszędzie tam, gdzie przestajemy widzieć w drugim człowieku osobę, a zaczynamy widzieć jedynie „winnego” lub „tego złego”. To kwestia naszych emocji: złości, bezradności i poczucia krzywdy, które mogą uruchomić się w każdym z nas – w kolejce do lekarza, w urzędzie czy w rozmowie z sąsiadem.
Skąd bierze się agresja w słowach?
Często to, co słyszymy (podniesiony głos, ostre oceny, etykiety), to tylko wierzchołek góry lodowej. Pod spodem ukryte są:
- Lęk przed zignorowaniem i poczucie bezsilności.
- Nagromadzona frustracja.
- Potrzeba bycia usłyszanym.
Jak przypomniała prowadząca, cytując Franklina D. Roosevelta: „Jedyną rzeczą, której naprawdę mamy się bać, jest sam strach”. Hejt najczęściej rodzi się z lęku, że nie mamy wpływu na sytuację.
Krytyka czy Hejt? Gdzie leży granica?
Podczas wykładu przeanalizowaliśmy konkretną sytuację: odwołanie wizyty w przychodni bez powiadomienia.
- KRYTYKA skupia się na faktach: „Nie było informacji o zmianie godzin, co spowodowało trudności”.
- HEJT uderza w osobę: „To człowiek bez szacunku, któremu na niczym nie zależy”.
Pani Simona podkreśliła za Brené Brown: „Jasność jest życzliwa. Niejasność jest nieżyczliwa”. Prawda nie wymaga pogardy, by być skuteczna.
„Równia pochyła” – jak nie wpaść w pułapkę oceniania?
Dowiedzieliśmy się, jak łatwo przejść od obiektywnego faktu do upokorzenia drugiego człowieka. Droga ta wiedzie przez interpretacje („pewnie mnie zlekceważono”), oceny moralizujące („to nieprofesjonalne”), aż po krzywdzące etykiety („to leniwy człowiek”). Im dalej odsuwamy się od faktów, tym większe ryzyko, że kogoś zranimy.
Wzór na szacunek: Jak upominać się o swoje?
Zamiast milczenia lub agresji, Pani Simona zaproponowała prosty model komunikacji, który chroni godność obu stron:
- [KIEDY WIDZĘ...] – podaj czysty fakt.
- [MA TO DLA MNIE TAKI SKUTEK...] – opisz swoją emocję lub stratę.
- [PROSZĘ O...] – sformułuj konkretną potrzebę.
Przykład: „Kiedy nie ma informacji o zmianie godzin (fakt), czuję dezorientację i tracę czas (skutek). Proszę o jasny komunikat w przyszłości (potrzeba).”
Podsumowanie
Wykład zakończył się ważną refleksją nad dwiema twarzami wolności. Wolność słowa to prawo do zgłoszenia błędu, ale wiąże się ona z odpowiedzialnością za to, co to słowo robi z drugim człowiekiem. Dojrzała wspólnota potrafi zachować człowieczeństwo nawet w trakcie najtrudniejszego konfliktu.
Zanim następnym razem coś powiemy, zapytajmy samych siebie: Czy to opisuje problem, czy rani człowieka?
Tekst przygotowany na podstawie wykładu Pani Simony Pietrzak z dnia 24.04.2026 r.